เมนู



ฉบับพิเศษ

สิงหาคม  2560




เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

Biodata ฐานข้อมูลนักวิชาการ ประเทศไทย

ห้องสมุดออนไลน์ สกว.

ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น งานวิจัยท้องถิ่น

โครงการปริญญาเอก คปก.

ร้านหนังสือ สกว.




จำนวนผู้เข้าชม

2813883

บรรณาธิการแถลง

     

การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้สรุปยอดนักท่องเที่ยวต่างชาติในปี 2561 รวมถึง 38 ล้านคน หรือ 2.6 เท่าของจ􀄞ำนวนนักท่องเที่ยวในปี 2551 ในปี 2562 ประมาณการนักท่องเที่ยวต่างชาติเกิน 40 ล้านคน

ตัวเลขเหล่านี้บ่งชี้ถึงความสำเร็จของภาคเอกชน ภาครัฐ และนัยสำคัญของการท่องเที่ยวต่อเศรษฐกิจของประเทศ

คำถามสำคัญคือ ความเฟื่องฟูทางเศรษฐกิจจากภาคอุตสาหกรรมบริการท่องเที่ยวจะสร้างโอกาส เกิดการกระจายรายได้สู่ชุมชน ลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจระหว่างสังคมเมืองและชนบทได้หรือไม่..อย่างไร

ประชาคมวิจัยฉบับ ‘ท่องเที่ยวตามวิถีชุมชน’ มีคำตอบนำเสนอผ่านผลงานวิจัยที่ดำเนินการทั้งในพื้นที่ต้นแบบในกระบวนการขยายผลและขับเคลื่อนแล้วหลากมิติหลายชุมชน ในทุกภูมิภาคของประเทศไทย

งานวิจัยรูปแบบ Community-Based Tourism หรือ CBT เน้นชุมชนเป็นศูนย์กลางของการท่องเที่ยว ออกแบบโดยคำนึงถึงการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนที่จะเข้ามามีบทบาทพัฒนากระบวนการท่องเที่ยวบนพื้นฐาน ภูมิประเทศ ภูมินิเวศ ภูมิวัฒนธรรม ดำรง อนุรักษ์ ฟื้นฟูประเพณีที่เกี่ยวข้องในวิถีชีวิต และนำเสนอตอบสนองการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ หรือ experience tourism ที่เป็นกระแสของนักท่องเที่ยวยุคใหม่

ผลงานวิจัย CBT ดำเนินการหลายภูมิภาคของประเทศ อาทิ ภาคเหนือที่อำเภอกัลยาณิวัฒนา การสร้างสรรค์ “เบตง” ให้เป็นเมืองต้นแบบการท่องเที่ยวชายแดนใต้ การก่อรูปพื้นที่ต้นแบบการค้าเชิงวัฒนธรรม “ทุ่งสง” รวมไปถึงรูปแบบการท่องเที่ยวข้ามพรมแดนเชื่อมโยงไทย-ลาว- เมียนมา บนฐานจุดแข็งของแต่ละประเทศ

อีกรูปแบบของงานวิจัยเชิงวิถีชีวิตคือ “การท่องเที่ยววิถีชาวนา” ดำเนินการ 30 พื้นที่ทั่วประเทศ เป้าหมายร่วมคือ การนำการท่องเที่ยวเข้ามาเป็นเครื่องมือแก้ไขปัญหา และหนุนเสริมเศรษฐกิจของชาวนาเพื่อความยั่งยืนของเศรษฐกิจฐานราก ครอบคลุม 4 ภูมิภาค ก่อเกิดพื้นที่ตัวอย่างการท่องเที่ยวที่มีอัตลักษณ์

ข้าว-คน-คลอง ที่คลองโยง เชื่อมร้อยประวัติศาสตร์ วิถีชีวิต วิถีข้าว นำไปสู่การตามรอย ฟื้นพันธุ์ข้าวหอมนครชัยศรี พัฒนาต่อยอดเป็นขุมชนต้นแบบด้านการท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้

รูปแบบการท่องเที่ยวที่ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน เน้นการดำรงคุณค่าทางวัฒนธรรม พัฒนาผลิตภัณฑ์ ท่องเที่ยวควบคู่ไปกับการยกระดับศักยภาพของชุมชนให้เข้าใจห่วงโซ่คุณค่าและสานความสัมพันธ์ทุกระดับ ผ่านกระบวนการเรียนรู้และการจัดการความรู้ ก่อเกิดเป็น creative tourism ที่มีความยั่งยืน

คุณภราเดช พยัฆวิเชียร ให้ข้อคิดด้านการวิจัยว่า แม้โจทย์จะถูกกำหนดมาแล้วแต่นักวิจัยควรมีคำถามต่อเนื่อง/ต่อยอด มองภาพใหญ่ให้ออก มี critical question ถึงเงื่อนไขที่จะทำให้ผลการวิจัยนำไปใช้ได้ และตอบโจทย์ภาคเอกชนที่ต้องการใช้ความรู้

การวิจัยด้านการท่องเที่ยวยังมีอีกมาก ประชาคมวิจัยคงจะได้ทยอยนำเสนอในโอกาสต่อไป

อำลาปีจอ และพบกันใหม่ฉบับหน้าค่ะ

จันทร์จรัส เรี่ยวเดชะ
chancharatr@gmail.com

กลับหน้าหลัก...