เมนู



ฉบับพิเศษ

สิงหาคม  2560




เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

Biodata ฐานข้อมูลนักวิชาการ ประเทศไทย

ห้องสมุดออนไลน์ สกว.

ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น งานวิจัยท้องถิ่น

โครงการปริญญาเอก คปก.

ร้านหนังสือ สกว.




จำนวนผู้เข้าชม

2615090

รายละเอียด

พัฒนาระบบเตือนภัยน้ำท่วมในลุ่มน้ำจังหวัดสงขลา
จากเหตุการณ์อุทกภัยในจังหวัดสงขลาได้สร้างความเสียหายแก่ชีวิตและทรัพย์สินเป็นจำนวนมาก ซึ่งยังขาดข้อมูลและเครื่องมือที่จะใช้ในการเตือนภัย ทำให้จังหวัดสงขลาร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ได้พัฒนาระบบเตือนภัยน้ำท่วมในพื้นที่อำเภอหาดใหญ่ขึ้น โดยระบบสามารถแจ้งเตือนภัยล่วงหน้าได้ประมาณ 9 ชั่วโมง อย่างไรก็ตามระบบดังกล่าวสามารถใช้ในลุ่มน้ำคลองอู่ตะเภาได้เพียงลุ่มน้ำเดียวเนื่องจากมีความจำเพาะกับพื้นที่ ในขณะที่ลุ่มน้ำสาขาคลองนาทวีและลุ่มน้ำย่อยคลองรัตภูมิที่เป็นพื้นที่เกิดอุทกภัยบ่อยครั้งยังขาดระบบเตือนภัย ด้วยเหตุนี้ “โครงการพัฒนาระบบประเมินสถานการณ์น้ำ เพื่อการเตือนภัยน้ำท่วมในลุ่มน้ำเขตพื้นที่จังหวัดสงขลา” ซึ่งมี รศ. ดร.ธนิต เฉลิมยานนท์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้ทำวิจัยศึกษาในพื้นที่ลุ่มน้ำสาขาคลองนาทวีและลุ่มน้ำย่อยคลองรัตภูมิ ครอบคลุมพื้นที่ 4 อำเภอ คือ อำเภอจะนะ อำเภอนาทวี อำเภอรัตภูมิ และอำเภอควนเนียง รวม 33 ตำบล 18,672 ครัวเรือน มีเป้าหมายเพื่อเสริมสร้างความสามารถและประสิทธิภาพในการรับมือการเกิดน้ำท่วมของประชาชนในเขตพื้นที่เสี่ยงภัยด้วยตนเอง
 

 
การดำเนินงานอาศัยความรู้พื้นถิ่นของประชาชนในพื้นที่ และได้ความร่วมมือจากผู้นำชุมชนและชาวบ้านในการเก็บข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการขึ้นลงของน้ำ เส้นทางและกลไกการเกิดน้ำท่วมในอดีต รวมทั้งใช้หลักวิชาการด้านอุทกวิทยาและการเตือนภัย ศึกษาและรวบรวมข้อมูลคุณสมบัติของลุ่มน้ำ เพื่อนำไปจัดทำแผนที่ลุ่มน้ำในรูปแบบ GIS ออกแบบและสร้างสถานีโทรมาตรเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอัตราการไหลกับระดับน้ำจากต้นน้ำถึงปลายน้ำ แล้วนำข้อมูลมาวิเคราะห์เพื่อพัฒนาระบบเตือนภัยน้ำท่วมโดยอาศัยการคำนวณเส้นทาง อัตราการไหล ความสัมพันธ์ของปริมาณน้ำฝนและปริมาณน้ำท่า ตลอดจนพัฒนาระบบส่งข้อมูลระดับน้ำและภาพถ่ายแบบ real time ในรูปแบบระบบไร้สาย และนำเสนอข้อมูลผ่านเว็บไซต์

ผลการดำเนินงาน ได้ออกแบบและจัดสร้างสถานีโทรมาตร โดยกำหนดตำแหน่งสถานีเฝ้าระวังและเตือนภัยในพื้นที่ศึกษาตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ รวมทั้งการแสดงผลของระบบเตือนภัยน้ำท่วมของทั้ง 2 ลุ่มน้ำ สามารถเข้าดูข้อมูลได้ในเว็บไซต์ www.nadrec.psu.ac.th โดยผู้นำชุมชนและชาวบ้านในพื้นที่สามารถติดตามเพื่อประเมินสถานการณ์น้ำและการเกิดน้ำท่วมได้ด้วยตนเอง เพื่อที่จะวางแผนอพยพหนีภัยได้ก่อนที่จะเกิดเหตุ ซึ่งสามารถช่วยลดการสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนได้ นอกจากนี้เจ้าหน้าที่ของโครงการชลประทานสงขลา ยังสามารถใช้ข้อมูลผลการตรวจวัดระดับน้ำที่ได้จากโครงการนี้ในการบริหารจัดการน้ำอีกด้วย

ข้อมูลต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องได้ถูกเก็บไว้ที่ศูนย์วิจัยภัยพิบัติทางธรรมชาติภาคใต้ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ซึ่งได้รับความร่วมมือในการทำงานเป็นเครือข่ายกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักชลประทานที่ 16 สำนักงานทรัพยากรน้ำภาค 8 และสำนักงานป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยเขต 12 จังหวัดสงขลา นอกจากนี้ระบบทั้งหมดที่ถูกพัฒนาโดยนักวิจัยในพื้นที่ สามารถซ่อมบำรุงวัสดุอุปกรณ์ทุกส่วนได้เองทำให้เกิดความยั่งยืนของระบบ รวมถึงวิธีการและเทคโนโลยีดังกล่าวยังสามารถขยายผลและถ่ายทอดการใช้งานไปสู่ลุ่มน้ำอื่นได้
 

แหล่งที่มา : ประชาคมวิจัย    ฉบับที่ : 135    หน้าที่ : 76    จำนวนคนเข้าชม : 45   คน