เมนู



ฉบับพิเศษ

สิงหาคม  2560




เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

Biodata ฐานข้อมูลนักวิชาการ ประเทศไทย

ห้องสมุดออนไลน์ สกว.

ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น งานวิจัยท้องถิ่น

โครงการปริญญาเอก คปก.

ร้านหนังสือ สกว.




จำนวนผู้เข้าชม

2615086

รายละเอียด

แนะนำนักวิจัยเด่น

 

 
ในปีหนึ่ง ๆ มีผู้ป่วยที่ติดเชื้อมาลาเรียประมาณ 200-300 ล้านคนทั่วโลก และจากข้อมูลล่าสุดของปี 2017 จำนวนผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตด้วยโรคมาลาเรียได้เริ่มกลับมาเพิ่มขึ้นในช่วงสองปีที่ผ่านมาในหลายพื้นที่ ซึ่งสะท้อนถึงความล้มเหลวในการควบคุมและรักษาโรคมาลาเรีย ผู้ป่วยที่ติดเชื้อมาลาเรียในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นประชาชนที่อาศัยอยู่บริเวณป่า รวมถึงทหารที่ประจำการตามแนวชายแดน สิ่งที่น่ากังวลคือเชื้อมาลาเรียที่พบบริเวณชายแดนไทยเป็นเชื้อที่เริ่มดื้อยากลุ่มอาร์ธีมิซินิน ซึ่งยากลุ่มนี้จำเป็นต่อการรักษาการติดเชื้อมาลาเรียระยะรุนแรงที่มีอันตรายถึงชีวิต ปัจจุบันยากลุ่มนี้ยังสามารถใช้รักษาคนไข้ได้ แต่เริ่มมีประสิทธิภาพลดลง

สมาชิกศูนย์การวิจัยมาลาเรีย (Genomics and Evolutionary Medicine Unit : GEM) ได้พบว่ากระบวนการวิวัฒนาการของเชื้อที่นำไปสู่การดื้อยามักจะทำให้เชื้ออ่อนแอลง เมื่อเชื้อปรับตัวให้ดื้อยา จะมีการเปลี่ยนแปลงระดับการใช้พลังงานและสารอาหาร การเปลี่ยนแปลงนี้จะทำให้เชื้อดื้อยาอ่อนแอลงกว่าปกติ ทั้งนี้ทางหน่วยยังได้ค้นหาว่ากลไกใดที่ทำหน้าที่ด้อยลงและพัฒนาสารเคมีที่มีฤทธิ์จำเพาะต่อกระบวนการปรับระดับการใช้พลังงานและสารอาหารนี้ เพื่อโจมตีจุดอ่อนของเชื้อดื้อยาและทำให้ยาสามารถฆ่าเชื้อได้อีกครั้ง
 

การใช้ประโยชน์จากงานวิจัย
สิ่งสำคัญที่ต้องตระหนักถึงคือ โรคมาลาเรียเป็นโรคของความยากจน (disease of poverty) คนส่วนใหญ่ที่อาศัยในเมืองหรือแม้แต่ในย่านที่ความเจริญเข้าถึงในบริเวณชายแดนก็ไม่เคยเห็นผู้ป่วยโรคมาลาเรียและคิดว่าโรคนี้ได้หมดจากประเทศไทยไปแล้ว แต่ความจริงแล้วประชาชนจำนวนมากที่มีความจำเป็นที่ต้องใช้ชีวิตอยู่กับป่า อาทิ ผู้มีอาชีพเก็บของป่า ก็มักจะมีเชื้อมาลาเรียจำนวนหนึ่งอาศัยในร่างกาย และเป็นแหล่งแพร่โรคให้ชุมชนต่อไป ปัญหาที่ตามมาจากการที่มาลาเรียเป็นโรคของความยากจนคือ การลงทุนด้านการพัฒนายาต้านมาลาเรียต้องทำโดยไม่มุ่งหวังผลกำไร เนื่องจากยามาลาเรียต้องมีราคาถูกมาก เพื่อจะนำไปใช้ช่วยเหลือผู้ป่วยที่มีฐานะยากจน การค้นพบของหน่วย GEM ได้รับความสนใจจากองค์กรไม่หวังผลกำไรในระดับนานาชาติ เช่น Grand Challenges Canada และ OpenLab Foundation และได้รับความสนับสนุนเพื่อการพัฒนาสารเคมีดังกล่าว ทางหน่วยได้ทำงานร่วมกับบริษัท GSK จนสามารถค้นพบสารหลายกลุ่มที่ช่วยกำจัดเชื้อดื้อยาและมีผลข้างเคียงน้อยต่อเซลล์ของมนุษย์ได้
 

ข้อคิดจากการทำงานวิจัยถึงนักวิจัยรุ่นใหม่
แน่นอนว่านักวิจัยมีข้อคิดและข้อพึงปฏิบัติมากมาย เพื่อให้มีความก้าวหน้าตามสายงาน ผมเชื่อว่าทุกคนก็น่าจะเคยอ่านเคยฟังมาก่อนหน้านี้แล้ว แต่ผมอยากยก speech จากเรื่อง Doctor Who ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเรื่องความหมายของก้าวหน้ามาให้คิดเพิ่มตามข้อความด้านล่าง

“The Doctor: Human progress isn’t measured by industry. It’s measured by the value you place on a life. An unimportant life. A life without privilege. The boy who died on the river, that boy’s value is your value. That’s what defines an age, that’s… what defines a species.”

Doctor Who (Thin Ice, original airdate 29 April 2017)
 

แหล่งที่มา : ประชาคมวิจัย    ฉบับที่ : 135    หน้าที่ : 61    จำนวนคนเข้าชม : 45   คน