เมนู



ฉบับพิเศษ

สิงหาคม  2560




เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

Biodata ฐานข้อมูลนักวิชาการ ประเทศไทย

ห้องสมุดออนไลน์ สกว.

ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น งานวิจัยท้องถิ่น

โครงการปริญญาเอก คปก.

ร้านหนังสือ สกว.




จำนวนผู้เข้าชม

2556967

รายละเอียด

โครงการเพาะพันธุ์ปัญญา : นวัตกรรมแห่งการศึกษา
จากความร่วมมือระหว่างสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย และ บมจ. ธนาคารกสิกรไทย ที่ได้สนับสนุนโครงการ “เพาะพันธุ์ปัญญา” เป็นเวลาต่อเนื่อง 5 ปี โดยมีหลักคิดในการทำวิจัยระบบเหตุและผล (ผลเกิดจากเหตุ) เพื่อเปลี่ยนกระบวนทัศน์การทำวิจัยของบุคลากรการศึกษาที่นิยมใช้แบบสอบถามและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ

การดำเนินงานที่ผ่านมา ได้มีการพัฒนาครูโดยทำผ่านศูนย์พี่เลี้ยง 8 แห่ง (มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง มหาวิทยาลัยพะเยา มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ มหาวิทยาลัยมหิดล มหาวิทยาลัยศิลปากร มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี และมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์) เพื่อสนับสนุน 80 โรงเรียน (80 ห้องเรียน) ให้ทำโครงงานฐานวิจัย โดยมีหน่วยจัดการกลางโครงการเพาะพันธุ์ปัญญาเป็นผู้รับทุนเพื่อพัฒนาเครื่องมือฝึกพี่เลี้ยงและครูให้เข้าใจกระบวนการคิดเชิงเหตุ-ผล การสร้างปัญญาจากการคิดวิเคราะห์และคิดสังเคราะห์ และการเขียนการนำเสนองานวิชาการ ใช้กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การฝึกให้เข้าใจหลักการและเครื่องมือเพื่อสามารถถ่ายทอดให้ครูในโครงการแต่ละศูนย์พี่เลี้ยงต่อไปได้

ผลการศึกษาพบว่า โครงการเพาะพันธุ์ปัญญาสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงทั้งตัวพี่เลี้ยง ครู และนักเรียน ครูได้นำกระบวนการฝึกคิดไปใช้ออกแบบการสอนของตน ส่งผลให้การจัดการเรียนการสอนเป็น active learning ครูได้ปรับบทบาทเป็นผู้อำนวยการให้นักเรียนเอาประสบการณ์ปฏิบัติมาทำความเข้าใจด้วยสาระวิชาที่เรียนอยู่ เพื่อนำไปสู่การตีความ การบูรณาการความรู้เดิมจนเข้าใจ แล้วสังเคราะห์เป็นความรู้ใหม่เกิดแก่ตนเอง เรียกกระบวนการเรียนรู้แบบนี้ว่า Research-Based Learning (RBL) ที่สร้างทักษะคิดจนเกิดปัญญา วิธีนี้จึงถือเป็น Learning by Doing อย่างแท้จริง
 
การนำผลที่ได้จากการทำโครงการวิจัยเพาะพันธุ์ปัญญาไปใช้ประโยชน์ ผลสัมฤทธิ์ที่เห็นได้นอกจากการเปลี่ยนแปลงกระบวนการเรียนการสอนโครงงานของครูและนักเรียนแล้ว ในระดับโรงเรียนที่ร่วมโครงการได้เกิดวิชา “เพาะพันธุ์ปัญญา” เป็นหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียนหลายแห่ง เช่น โรงเรียนขุนหาญวิทยาสรรค์ (ศรีสะเกษ) โรงเรียนจักรคำคณาธร (ลำพูน) และแม่จันวิทยาคม (เชียงราย) และหลายโรงเรียนขยายผลทำเองโดยเพิ่มห้องเรียน และมีประมาณ 10 โรงเรียนที่จะขยายทั้งโรงเรียน ในส่วนของโรงเรียนจากนอกโครงการ มีโรงเรียนขอเข้าร่วมเรียนรู้และทำด้วยทุนตนเอง 6 โรงเรียน และมีกลุ่มโรงเรียนเอกชน 29 โรงเรียนที่ต้องการเรียนรู้และขยายผล ระดับมหาวิทยาลัยพบว่า มหาวิทยาลัยพะเยา ได้นำโครงการเพาะพันธุ์ปัญญาเป็นหน่วยงานในโครงสร้างการบริการของมหาวิทยาลัย

นอกจากนี้หัวหน้าโครงการได้นำข้อค้นพบจากการวิจัยใช้ประโยชน์ผ่านการเป็นอนุกรรมาธิการปฏิรูปการศึกษา เข้าร่วมเป็นภาคีพูนพลังครู (teacher empowerment) วิพากษ์ร่างข้อเสนอเชิงนโยบายเรื่องการปฏิรูปหลักสูตรและการเรียนการสอนในที่ประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) และสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (สปช.) และขยายแนวคิดให้สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) นำเสนอแนวทางเพาะพันธุ์ปัญญา ผ่านที่ประชุมวิชาการครั้งที่ 10 ประจำปี 2558 ของสมาคมเครือข่ายพัฒนาวิชาชีพอาจารย์และองค์กรระดับอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย โดยมีเป้าหมายต่อไป คือ การนำเครื่องมือเพาะพันธุ์ปัญญาไปใช้เพื่อผลิตครูของคณะครุศาสตร์ในมหาวิทยาลัยต่าง ๆ
แหล่งที่มา : ประชาคมวิจัย    ฉบับที่ : 134    หน้าที่ : 64    จำนวนคนเข้าชม : 26   คน