เมนู



ฉบับพิเศษ

กุมภาพันธ์  2557




เว็บไซต์ที่เกี่ยวข้อง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)

Biodata ฐานข้อมูลนักวิชาการ ประเทศไทย

ห้องสมุดออนไลน์ สกว.

ฝ่ายวิจัยเพื่อท้องถิ่น งานวิจัยท้องถิ่น

โครงการปริญญาเอก คปก.

ร้านหนังสือ สกว.




จำนวนผู้เข้าชม

1680581

รายละเอียด

โบราณคดีบนพื้นที่สูง อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน
พื้นที่สูงอำเภอปางมะผ้า เหมาะสมสำหรับการวิจัยในฐานะ “ห้องปฏิบัติการทางธรรมชาติ” เพราะมีความหลากหลายทางด้านชีวภาพ ชาติพันธุ์ วัฒนธรรม และมีลักษณะภูมิประเทศแบบเฉพาะเป็นภูเขาสูงชันยากแก่การเข้าถึง ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมช้ากว่าบริเวณที่ราบ ซึ่งสามารถเป็นข้อมูลเปรียบเทียบที่ดีสำหรับหลักฐานทางโบราณคดี

ผลการวิจัยในโครงการโบราณคดีบนพื้นที่สูงใน อ.ปางมะผ้า จ.แม่ฮ่องสอน โดย รศ.ดร.รัศมี ชูทรงเดช ภาควิชาโบราณคดี คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้สร้างองค์ความรู้ใหม่ที่กระตุ้นให้เกิดความสนใจในเรื่องการอนุรักษ์และจัดการแหล่งทรัพยากรทางวัฒนธรรมภายในท้องถิ่น ในฐานะของแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตและแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่ยั่งยืน รวมทั้งช่วยลดอัตราการทำลายแหล่งโบราณคดีภายในอำเภอปางมะผ้า และการใช้ประโยชน์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น การศึกษาและเศรษฐกิจ ดังนี้
ด้านการพัฒนาท้องถิ่น
ผลงานวิจัยถูกนำไปใช้ในท้องถิ่นที่มีมรดกวัฒนธรรม และเกิดการจัดการดูแลมรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นในหมู่บ้านต่างๆ ชุมชนเกิดสำนึกในการอนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมทั้งมรดกในอดีตและมรดกร่วมสมัย โดยข้อมูลจากผลการค้นคว้าวิจัยของโครงการฯ กลายเป็นพื้นฐานที่สำคัญส่วนหนึ่งที่ถูกใช้ในการพัฒนาและต่อยอดจากชุมชนท้องถิ่นของหมู่บ้านต่างๆ ในการพัฒนา ฟื้นฟู อนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมของหมู่บ้าน เช่น หมู่บ้านแม่ละนา หมู่บ้านจะโบ่ หมู่บ้านบ้านไร่ เป็นต้น และโครงการอยู่ดีมีสุข ของกรมพัฒนาชุมชน ในอำเภอปางมะผ้า รวมถึงกระทรวงมหาดไทย ได้ขอข้อมูลภาพและแผนที่เพื่อจัดทำแผ่นประชาสัมพันธ์ บอร์ดนิทรรศการ และตู้สำหรับเก็บโบราณวัตถุให้กับชุมชนต่างๆ ในอำเภอปางมะผ้า
ด้านการศึกษา
• เกิดการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นศึกษาและแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต

ผลการวิจัยจากแหล่งโบราณคดีที่ทำการสำรวจและขุดค้น (แหล่งโบราณคดีเพิงผาบ้านไร่ และแหล่งโบราณคดีเพิงผาถ้ำลอด) ได้ถูกนำไปใช้ในการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นในโรงเรียน เช่น โรงเรียนอนุบาลถ้ำลอด ในหมู่บ้านถ้ำลอด โรงเรียนศูนย์ปางมะผ้า ในหมู่บ้านบ้านไร่ เป็นต้น

• เกิดการพัฒนางานวิชาการในท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง

หลังจากการวิจัยเสร็จสิ้นลงในปี พ.ศ. 2549 ผู้วิจัยได้ดำเนินงานต่อยอดจากงานเดิมโดยขยายพื้นที่การวิจัย โดยใช้วิธีวิทยาและแนวทางการวิจัยที่เคยใช้ในอำเภอปางมะผ้ากับโครงการใหม่อีก 4 โครงการ ทำให้เกิดโครงการวิจัยเชิงพัฒนาอย่างต่อเนี่อง ได้แก่

o โครงการวิจัยนำร่องระยะสั้น เรื่องการศึกษาข้อมูลเบื้องต้นสำหรับการฟื้นฟู อนุรักษ์ และจัดการสืบสานทรัพยากรทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน ของชุมชนในอำเภอปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน (ทุน สกว.)

o โครงการจัดการแหล่งโบราณคดีเพิงผาถ้ำลอดและบ้านไร่ อำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน (ทุน The US Ambassador 2006)

o โครงการมาจาก (คนละ) ฟากฟ้าของเพิงผา : สู่การทะลายเส้นแบ่งวิธีวิทยาทางโบราณคดี วลีทางมานุษยวิทยาและมายาในศิลปกรรม (ทุนหอศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร และ The US Embassy)

o โครงการสืบค้นและจัดการมรดกวัฒนธรรมอย่างยั่งยืนในอำเภอปาย-ปางมะผ้า-ขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน (ทุน สกว.)

• เกิดการพัฒนาวิชาการโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย
โดยผู้วิจัยได้นำไปเป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหาสำหรับการเรียนการสอนรายวิชาก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย โบราณคดีสิ่งแวดล้อม ชาติพันธุ์ทางโบราณคดี ระเบียบวิธีการวิจัยทางโบราณคดี เอกสารต่างๆ ที่เผยแพร่ได้ถูกนำไปใช้เป็นตำราประกอบการเรียนการสอนในสถาบันต่างๆ

• เป็นแหล่งอ้างอิงโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในประเทศไทย และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งผลงานวิจัยที่ได้ตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารและหนังสือต่างประเทศ ทำให้ข้อมูลของแหล่งโบราณคดีในอำเภอปางมะผ้า กลายเป็นแหล่งโบราณคดีอ้างอิงใหม่ที่สำคัญและเป็นตัวแทนของประเทศไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
ด้านเศรษฐกิจ
• การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน

ความรู้พื้นฐานจากผลการวิจัยกลายเป็น “ต้นทุนทางวัฒนธรรมที่สำคัญ” ของอำเภอปางมะผ้า งานวิจัยได้รับความสนใจจากชุมชนท้องถิ่น และเกิดการจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน เช่น กรณีการจัดการแหล่งท่องเที่ยวที่ถ้ำลาง บริษัทนำเที่ยวเอกชนบางบริษัทก็ขอข้อมูล แผนผัง และรายละเอียดข้อมูลของแหล่งโบราณคดีเพื่อประกอบการนำเที่ยว นอกจากนี้เว็บไซต์ต่างๆ ได้นำข้อมูลผลการวิจัยจากโครงการฯ ไปใช้ประโยชน์สำหรับการจัดทำข้อมูลพื้นฐาน
แหล่งที่มา : ประชาคมวิจัย    ฉบับที่ : 90    หน้าที่ : 85    จำนวนคนเข้าชม : 1267   คน